Eleştirel Ekonomi Politik Bakış Açısından Medyada Tekelleşme Sorunu

  • Levent Yaylagül Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü
Anahtar Kelimeler: Neo-liberalizm, Özelleştirme, Kuralsızlaştırma, Tekelleşme, Eleştirel Ekonomi Politik

Özet

Bu makalede eleştirel ekonomi politik bir bakış açısıyla medya alanındaki tekelleşme sorunu, tarihsel ve nitel bir yaklaşımla incelenmiştir. Buna göre,  1980’li yıllarda neo-liberal politikalar çerçevesinde medya alanı piyasa ilişkileri çerçevesinde düzenlenerek özelleştirilmiştir ve kuralsızlaştırılmıştır. Teoride kuralsızlaştırma ve özelleştirme, medya içeriklerinin üretim ve dağıtımında çeşitliliği artıracağı ve böylece topluma daha çeşitli içerik ve bilgi sunacağı varsayılmıştır. Ancak özelleştirme ve kuralsızlaştırma politikaları sonucunda, içeriklerin üretim ve dağıtımında çeşitlilik ortaya çıkmamıştır. Özelleştirme ve kuralsızlaştırma politikalarına dayanan neo-liberalizm, ticarî ve kurumsal ihtiyaçları her türlü toplumsal ihtiyacın üzerine koyan ve pazar mekanizmasının giderek egemen ahlâk ve toplumun örgütlenme biçimi haline geldiği ortamlarda, az sayıdaki çokuluslu tekelci medya holdinginin egemen olduğu medya yapısı üretilen, içerikleri sınırlama ihtimali vardır.  Medya alanını, içeriğini ve dağıtımını ne kadar az şirket kontrol ederse o kadar az çeşitlilik ve bilgi üzerinde sınırlama olur. Ticarî ve siyasi iktidarın tekelleşmesi demokrasi için potansiyel tehlikedir. Politik nüfuzun ve ekonomik çıkarların, medya alanındaki farklılık ve çeşitliliği yok ettiği görülmektedir.

Yazar Biyografisi

Levent Yaylagül, Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü
Doç. Dr. Levent YAYLAGÜL, Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi’nden lisans, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nden Y. Lisans ve doktora dereceleri aldı. 2005 yılında Yardımcı Doçent, 2008 yılında da İletişim Bilimleri alanında Doçent oldu. Halen Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde akademik çalışmalarını sürdürmektedir.

Referanslar

Albarran, A. B., (2002). Media Economics: Understanding Markets, Industries, and Concepts, 2nd Edition, Ames: Iowa State University Press.

Babe, Robert, (1995). Communication and the Transformation of Economics, Colorado: Westview Press.

Barnett, Steven, (2019). “What is Wrong with Media Monopolies? A Lesson From History and a New Approach to Media Ownership Policy”, www.lse.ac.uk/mediaelse/research/mediaworkingpapers/pdf/ewp18pdf Erişim Tarihi: 11.01.2019.

Bagdikian, Ben, (2004). The New Media Monopoly, Boston: Beacon Press.

Bagdikian, Ben, (2000). Media Monopoly, Sixth Edition, Boston: Beacon Press.

Collins, Richard, (2002). “Media Ownership”, The International Journal on Media Management, 4, (4), s.189-290.

Cristopherson, Susan ve Storper, Michael, (1989). “The Effects of Flexible Specialization on Industrial Politics and the Labour Market: The Motion Picture Industry”, Industrial and Labour Relations Review, 42, (3), s.331-347.

Cuilenburg, Juan, (2007). “Media Diversity, Competition, and Concentration: Concepts and Theories”, E. De Bens (der.), Media Between Culture and Commerce, Bristol: Intellect, s.25-54.

Curran, J., Gurevitch, M. ve Woollacott, J., (1982). “The Study of Media: Theoretical Approaches”, M. Gurevitch, T. Bennett, J. Curran, J. Woollacott (der.), Culture, Society and the Media, London: Methuen, s. 11-29.

Doyle, Gillian, (2002). Media Ownership: The Economics and Politics of Convergence and Concentration in the UK and European Media, London: Sage.

Harvey, David, (2005). A Brief History of Neoliberalism, Oxford: Oxford University Press.

Herman, Edward ve Chomsky, Noam, (1988). Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media, New York: Pantheon Books.

Holloran, Joe, (2019). “Mass Media Monopolies”, http://thecourieronline.co.uk/mass-media-monopolies Erişim Tarihi: 11.01.2019.

McChesney, Robert W., (2004). The Problem of Media: U.S. Communication Politics in the 21st Century, New York Routledge.

McChesney, Robert W., (1999). Rich Media Poor Democracy: Communication Politics in Dubious Times, Illinois: Illinois University Press.

McChesney, Robert, (1997). Corporate Media and the Threat to Democracy, New York: Seven Stories Press.

Mosco, Vincent, (1996). The Political Economy of Communication: Rethinking and Renewal, London: Sage.

Murdock, Graham, (1990). “Redrawing the Map of Communication Industries: Concentration and Ownership in the Privatitization”, M. Ferguson (der.), Public Communication-the New Imperatives: Future Directions for Media Research, London: Sage, s.1-15.

Murdock, Graham, (1982). Large Corporations and the Control of Communication Industries”, M. Gurevitch, T. Bennett, J. Curran, J. Woollacott (der.), Culture, Society and the Media, London: Methuen, s.118-149.

Nichols, John ve McChesney, Robert W.,(2009). “The Death and Life of Great American Newspapers”, The Nation, April 6.

Petras, James ve Veltmeyer, Henry, (2003). System in Crisis: The Dynamics of Free Market Capitalism, Halifax: Fernwood Publishing.

Rouse, Margaret, (2019). “Cross-Media Ownership”, https://whatis.techtarget.com/definition/cross-media-ownership. Erişim Tarihi: 11.01.2019.

Schiller, Herbert I., (1996). Information Inequality: The Deepening Social Crisis in America, New York: Routledge.

Schiller, Herbert I., (1993). “Transnational Media: Creating Consumers Worldwide”, Journal of International Affairs, 1, Summer, s.47-58.

Schiller, Herbert I., (1992). Mass Communication and American Empire, 2nd Edition, Boston: Beacon Press.

Schiller, Herbert I., (1989). Culture Inc.: The Corporate Takeover of Public Expression, Oxford: Oxford University Press.

Schiller, Herbert I., (1969). Mass Communication and American Empire, Boston: Beacon Press.

Stone, Oliver, (1996). “On the Chart”, The Nation, June 3, s.18-19.

Wasko, Janet, (2010). “The Political Economy of Communications”, J. D. H. Downing, D. McQuail, P. Schlesinger, E. A. Wartella (der.), Sage Handbook of Media Studies, London: Sage, s.309-330.

Yayınlanmış
2019-06-26